
Taliyeyaasha AUSSOM oo Ansixiyay Qorshe Dagaal oo Aan Maalgelin Loo Hayn
Taliyeyaasha ciidamada waddamada askarta ku biiriya hawlgalka AUSSOM ayaa Muqdisho ku ansixiyay qorshe cusub oo ka dhan ah Al-Shabaab. Hase yeeshee, qorshahan oo u baahan dhaqaale iyo saad ballaaran ayaa imanaya xilli Mareykanku uu u dhaqaaqay joojinta taageerada maaliyadeed ee hawlgalka. Taas ayaa ka dhigan in talisku diyaariyay olole dagaal xilli aan la hubin dhaqaalihii lagu fulin lahaa. Dadaalladan ayaa billowday 3-dii Agoosto, markaas oo khubaro milatari oo ka socday waddamada ciidamada ku tabaruca ay ku shireen xarunta dhexe ee AUSSOM ee Muqdisho. Guddoomiyaha guddiga khubarada, Sarreeye Gaas Maxamed Cali Bariise, ayaa sheegay in qorshuhu xoojin doono wada shaqaynta Ciidanka Xoogga Dalka iyo ciidamada hawlgalka. Khubaradu waxay heshiisyadii siyaasadeed ee lagu gaaray shirkii aan caadiga ahayn ee Kampala 31-kii Luulyo u beddeleen qorshe hawlgaleed. Toddobaadkan ayaa qorshaha loo gudbiyay taliyeyaasha ciidamada oo shir ku yeeshay caasimadda. Madaxweynaha Soomaaliya ayaa Villa Somalia ku qaabilay taliye ku xigeenka ciidamada difaaca Uganda, Sarreeye Guud Sam Okiding, isaga oo uga mahadceliyay Uganda ciidamadii ay Soomaaliya geysay labaatankii sano ee la soo dhaafay. Uganda ayaa hawlgalka ku biirisa 4,500 oo askari. Qorshahan cusub ayaa u muuqda bayaan ujeeddooyin xambaarsan, balse aan lahayn jadwal fulineed oo cad. Waxa uu dhigayaa in la dardargeliyo hawlgallada, la xoojiyo wadaagista xogaha sirdoonka, lana wanaajiyo isku-duwidda awoodaha iyo agabka. Hawlgal ballaaran ayaa se u baahan diyaarado, shidaal, daadgureynta dhaawacyada iyo nidaam lacag-celin, kuwaas oo AUSSOM aysan gacanta ku hayn. Dhammaan waxaa maamula Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, UNSOS. Hawlgalka ayaa wajahaya xaalad dhaqaale oo adag. Sannad-maaliyadeedka 2025/26, AUSSOM waxay u baahnayd qiyaastii 190 milyan oo doolar oo loogu talagalay lacag-celinta ciidamada, balse ballanqaadyada la xaqiijiyay ayaa gaaray 120 milyan oo doolar oo keliya. Qaybta Hawlgallada Taageerada Nabadda ee Midowga Afrika ayaa sheegtay in lacagta keliya ee la hubo ay tahay xirmada saadka UNSOS oo dhan 502 milyan oo doolar. Balse saamigii Mareykanka ee boqolkiiba 25 ayaa bishii Oktoobar 2025 loo leexiyay daboolidda gaabis dhaqaale oo hore. Sannadkan, Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa ansixiyay miisaaniyad UNSOS oo dhan 481 milyan oo doolar, taas oo qiyaastii boqolkiiba 7.5 ka yar tii sannadkii hore, welina aan si buuxda loo maalgelin. Labaatan sano oo maalgelin dibadeed ah ayaa saldhig u ahayd hawlgallada. Midowga Yurub ayaa qiyaastii 2.8 bilyan oo yuuro ku bixiyay hawlgallada Midowga Afrika ee Soomaaliya. Mareykanka ayaa isna qiyaastii 1.6 bilyan oo doolar si toos ah u siiyay waddamada ciidamada ku tabaruca, halka 2 bilyan oo doolar oo kale uu ku bixiyay UNSOS. Washington ayaa 1-dii Luulyo Midowga Afrika u sheegtay inaysan taageeri doonin cusboonaysiinta muddada AUSSOM marka arrinta la horgeeyo Golaha Ammaanka bisha Disembar. Waxay sidoo kale muujisay inay diidi doonto in UNSOS la sii maalgeliyo marka oggolaanshaha hadda jira dhammaado. Qaybta Hawlgallada Taageerada Nabadda ayaa ka digtay in luminta saadka UNSOS ay magaalooyinka istaraatiijiga ah iyo marinnada sahayda ka dhigi karto kuwo nugul, wiiqi karto daadgureynta caafimaad, isla markaana abuuri karto daldaloolo ay Al-Shabaab ka faa’iidaysato. Shir degdeg ah oo la-taliyeyaasha milatariga ee Golaha Nabadda iyo Ammaanka yeesheen 3-dii Luulyo, Cameroon iyo Gabon ayaa sheegay in hawlgal kasta oo nabad-taageero ahi uu mar uun dhammaado, iyaga oo Soomaaliya ku boorriyay inay dhisto hay’ado amni oo iskood isu taagi kara. Uganda ayaa sidoo kale billowday inay si fagaare ah u sheegto in joogitaankeedu uusan sii socon karin muddo aan xad lahayn. Qorshaynta dhammaadka hawlgalka ayaa si tartiib ah u beddeshay qorshayntii kordhinta muddadiisa. Qorshe kasta oo kala-guur ah ayaa ku salaysan in Ciidanka Xoogga Dalka ay la wareegaan dhulka ay baneeyaan ciidamada AUSSOM. Balse dhacdooyinkii sannadkii la soo dhaafay ayaa muujinaya jiho ka duwan. Al-Shabaab ayaa dib u rogtay guulo ay ciidamadu gaareen labadii sano ee ka horreeyay gobollada dhexe, waxayna horraantii bishan dib ugu laabatay Teedaan ee gobolka Hiiraan. Kooxdu waxay sidoo kale dib u qabsatay magaalooyin hore laba jeer looga saaray. Falanqeeyayaasha colaadda ayaa ka digaya in hawlgalku wajihi karo burbur hawlgaleed marka la galayo 2027, iyadoo ciidamada Soomaalidu kala fidsan yihiin, saadka ay ugu baahan yihiin hawlgallada adagna uu ku yar yahay. Dowladda Federaalka ayaa dhanka kale ciidamadeeda u adeegsanaysa jihooyin kale. Ciidamo taageersan dowladda ayaa la diiwaangeliyay oo la geeyay Mudug, waxaana toddobaadkan laba ka mid ah xeryahooda la wareegay ciidamada Puntland. Ciidamadii lagu qabtay Gaalkacyo ayaa ahaa kuwo ay Muqdisho u qalabaysay dagaal aan xiriir la lahayn Al-Shabaab. Puntland ayaa miisaaniyaddeeda ku waday dagaalka ay kula jirto Al-Shabaab iyo faraca Daacish ee buuraha Calmiskaad, iyadoo aan helin xirmada saadka ee hawlgalku ka helo koonfurta dalka. Hadda qayb ka mid ah awooddaas ayay ku bixinaysaa la tacaalidda ciidamada federaalka ee la geeyay dhulkeeda, waana awood uu qorshaha kala-guurku filayo in loo adeegsado la dagaallanka kooxaha hubeysan. Haddii aan beddel loo helin saadka UNSOS, awoodda lagu sugi karo magaalooyinka iyo marinnada muhiimka ah ayaa sii yaraan karta. Kala firdhinta ciidamada Soomaalida iyo dhaqaale-yaraanta AUSSOM waxay Al-Shabaab siin karaan daldaloolo ay dib ugu qabsato dhul hore looga saaray.
Akhri habraaca ilaha iyo saxitaanada



Noqo qofka ugu horreeya ee fikirkiisa kaga dhiiba warkan!