Intii u dhaxaysay 24-kii Juun iyo 24-kii Luulyo, qaar ka mid ah maroodiga ku dhintay aagga Kimana ee koonfurta Kenya ayaa muujiyay calaamado curyaan qayb ah, kuwaas oo tilmaamay inay jiri karto sumow ka dhasha cyanide-ka lagu isticmaalo sunta cayayaanka. Dhacdadan ayaa la sheegay inay saameynta ku yeelatay 15 maroodi. Adeegga Duurjoogta Kenya (KWS) ayaa sheegay in dhakhtarkooda guud, Dr Isaac Lekolool, uu BBC-da u sheegay in raad yar oo cyanide ah laga helay caloosha maroodiga. Ma aysan saarin suurtogalnimada in si ula kac ah loo sumeeyay, laakiin waxa uu yiri waa adag tahay in la ogaado sababta dhabta ah. "Way adag tahay in la sheego, maxaa yeelay aannaan horay u arag kiisas noocan oo kale ah. Waxay u egtahay mid hal mar uun dhacda, waxayna dhacday muddo ku dhow bil ah," ayuu yiri. Fikradda ay ka shaqaynayaan waxay tahay in maroodigu ay la kulmeen sunta lagu buufiyay beero yaanyo oo ku dhaw. "Waxay noqon kartaa mid aan ula kac ahayn. Laga yaabaa in dadku ay doonayaan inay cayayaanka ka daayaan dalagyada, taas oo noqon karta isha sumowga," ayuu yiri Lekolool. Laakiin beeraleyda iyo ilaaliyayaasha duurjoogta ayaa shaki ka muujiyay fikraddaas. Daniel Nina, oo matalaya qaar ka mid ah milkiilayaasha dhulka, ayaa yiri: "Waxaan la noolaanay duurjoogtan muddo tobanaan sano ah, marnaba ma aannaan la kulmin wax sidan oo kale ah. Sidaas darteed waxaan isweydiinaynaa sababta ay maanta u dhacayso." Khabiiro kale oo aan doonayn in la magacaabo ayaa sheegay in fikradda sunta cayayaanka aysan ku habboonayn habdhaqanka maroodiga. Waxay sheegeen in labka maroodigu ay inta badan beeraleyda ku duulaan, laakiin 15-ka maroodi ee dhibku saameeyay waxaa ka mid ahaa hal lab oo qaangaar ah oo keliya. Nina ayaa weydiiyay: "Haddii cyanide uu maroodiga dilay, maxay u badbaadeen dameeraha farowga ah, cawlaha iyo dhiigga ee isla cawska daaqa?" Warbixin ay soo saartay 2024-kii mashruuca badqabka cuntada ee Kenya ee Route to Food ayaa lagu ogaaday in beeraley ku yaalla aagga Kimana uu isticmaalay sunta cayayaanka ee ay ku jirto maaddo cyanide ah. Qoraaga warbixinta, Wangunyu Njuguna, ayaa sheegay in kiimikooyinka halista ah ay sharci-darrada ka yihiin Kenya, balse qaarkood laga soo tahriibiyo xuduudda Tanzania. "Dhibaatada ugu weyn waxay tahay in aynaan ku dhaqan gelin heerar isku mid ah gobolka," ayuu yiri. "Ma jiro qof hubinaya waxa aan xuduudda dhinaceeda kale ka soo iibsado, markaa waan tagi karaa oo wax kasta soo iibsan karaa, ciduna iga hor istaagi mayso." Dhowr ilaaliyayaal duurjoogta ah ayaa sidoo kale shaki ka muujiyay natiijooyinka hordhaca ah ee KWS. Paula Kahumbu, oo caan ku ah ilaalinta duurjoogta kuna shaqeysay maroodiga ku dhawaad 30 sano, ayaa tidhi: "Ma hayno macluumaad ku filan oo faahfaahsan si aan ugu kalsoonaano sheegashada ah inay sababtu tahay sunta cayayaanka ee dalagyada. Qaar ka mid ah macluumaadka la sii daayay isma waafaqayaan. Maroodigu waa inay cunaan tiro aad u badan si suntaasu u disho." Frank Pope, oo ah maamulaha guud ee ururka Save the Elephants, ayaa BBC-da u sheegay in culeyska saaran maroodiga Amboseli aanu hadda ahayn ganacsiga foolka maroodiga, balse ay tahay beeraha iyo hudheelada oo sii qabsanaya dhulkii maroodigu isticmaali jiray. "Dadku waxay u guuraan meelaha ay ka buuxaan biyaha beeraha iyo carrada bacrin, kuwaas oo ah isla meelaha maroodigu isticmaalo," ayuu yiri. Hawlahaasi ayaa sii xumeeya khilaafka dadka iyo duurjoogta. Ilaa hadda, cidina ma oga sababta ay maroodigu u dhinteen. Waxaase laga cabsanayaa in maroodiga soo hadhay iyo dadka ku nool agagaarkooda ay weli halis ku jiraan. Arrintani waxay iftiiminaysaa dhibaatada baahsan ee kiimikooyinka sharci-darrada ah loo adeegsado beeraha Bariga Afrika, waxayna muujinaysaa sida xuduudaha dalalka ay u daciif yihiin marka la eego xakamaynta sunta cayayaanka. Soomaaliya, oo xuduud la leh Kenya, waxaa laga yaabaa inay la kulanto khatar la mid ah haddii aan la xoojin kormeerka sunta cayayaanka ee laga soo gudbiyo xuduudaha, gaar ahaan iyadoo beeraleyda Soomaaliyeed ay iyaguna ku tiirsan yihiin kiimikooyinka beeraha si ay wax soo saarka u kordhiyaan.