
Isbeddelka Dhaqaalaha Dijitaalka ah iyo Lacagaha Mobilada ee Soomaaliya
Soomaaliya waxay noqotay mid ka mid ah waddamada ugu horreeya caalamka dhanka adeegsiga lacagaha mobilada lagu diro iyo dhaqaalaha casriga ah ee aan kaashka ahayn. Tobankii sano ee la soo dhaafay, nidaamyada lacagaha mobilada sida EVC Plus, Sahal, iyo Zaad waxay gebi ahaanba beddeleen hab-dhaqankii ganacsiga, iyagoo meesha ka saaray caqabado badan oo haystay bulshada ganacsatada ah iyo qoysaska ku nool magaalooyinka iyo miyiga. Isbeddelkani ma ahayn mid ku kooban ganacsiyada waaweyn oo kaliya, balse wuxuu gaaray qof kasta oo suuqa wax ka iibsanaya ama adeeg u baahan. Hormuudka isbeddelkan waxaa ahaa baahida degdegga ah ee loo qabay hab lacag-bixineed oo la isku halleyn karo xilli bangiyada dhaqanka ah ay ku koobnaayeen xarumo gaar ah. Shacabka Soomaaliyeed waxay si dabiici ah u qaateen tiknoolajiyada mobilada, iyadoo maanta in ka badan 80% lacagaha lagu kala iibsado suuqyada Muqdisho, Hargeysa, Garoowe, iyo Kismaayo ay ku socdaan nidaamyada mobilada. Tani waxay dhalisay hufnaan dhaqaale oo sareysa, waxayna yaraysay halistii haysan jirtay lacagihii caddadka ahaa ee xaashida ahayd. Ganacsatada yaryar sida kuwa khudaarta ku iibiya waddooyinka waxay maanta adeegsadaan nambarrada USSD-ka ama koodhadhka QR-ka si ay lacagaha uga qaadaan macaamiishooda. Bangiga Dhexe ee Soomaaliya ayaa dhankiisa qaaday tallaabooyin muhiim ah oo lagu nidaaminayo laguna mideynayo kaabayaasha lacag-bixinta qaranka (National Payment System - NPS). Hirgelinta nidaamka isku-xirka bangiyada iyo adeegyada mobilada, oo ay ku jirto habka casriga ah ee QR Code-ka qaranka (SOMQR), ayaa kor u qaaday kalsoonida caalamiga ah ee nidaamka maaliyadeed ee dalka. Ganacsiyada yaryar iyo kuwa dhexe (SMEs) waxay hadda si toos ah lacagaha uga heli karaan macaamiishooda iyaga oo aan u baahnayn mashiinno qaali ah oo POS ah, waxaana meesha ka baxay kharashyadii dheeraadka ahaa ee lagu maamuli jiray xisaabaadka gacanta. Waxaa kale oo xusid mudan doorka ay xawaaladaha dibadda ka yimaada ku leeyihiin dhaqaalahan dijitaalka ah. Qurbajoogta Soomaaliyeed ee lacagaha u soo dira ehelladooda waxay hadda si toos ah lacagta ugu shubi karaan akoonnada mobilada ee ehelladooda gudaha ku sugan, taas oo meesha ka saartay safafkii dhaadheer iyo khidmadihii dheeraadka ahaa. Falanqaynta khubarada maaliyadda ayaa tilmaamaysa in tallaabada xigta ay noqon doonto horumarinta adeegyada micro-finance iyo maalgelinta tooska ah ee ganacsiyada cusub ee tiknoolajiyada ku saleysan, taas oo sare u qaadi doonta kobaca dhaqaalaha guud. Isbeddelkan degdegga ah wuxuu sidoo kale keenay fursado cusub oo shaqo abuur ah oo loogu talagalay dhallinyarada baratay cilmiga kombuyuutarka iyo maamulka ganacsiga. Shirkadaha fintech ee gudaha ka hanaqaadaya waxay maanta dhisayaan xalal casri ah oo ku habboon deegaanka Soomaalida, sida nidaamyada biilasha, maaraynta mushaaraadka, iyo adeegyada e-commerce-ka. Mustaqbalka dhaqaalaha Soomaaliya wuxuu si weyn ugu tiirsan yahay sii wadista maalgashiga kaabayaasha dijitaalka ah iyo kobcinta xirfadaha tiknoolajiyada ee bulshada.
Akhri habraaca ilaha iyo saxitaanada
Maqaalkan waxaa diyaariyay nidaamka tifaftirka otomaatigga ah, isagoo soo koobay una turjumay isha kor ku xusan. Ma jiro tifaftire bini’aadan ah oo maqaalkan gooni ahaan eegay ka hor inta aan la daabicin.



Noqo qofka ugu horreeya ee fikirkiisa kaga dhiiba warkan!